صدا و کاهش شنوایی

بسیارى از افراد به طور مدارم و روزانه در محیط کار و خارج از آن در معرض اصوات غیرمجاز هستند. این مواجهات مى تواند منجر به کاهش شنوایى غیرقابل درمان شود که باعث ایجاد اشکال در ارتباط کلامى با دیگران و کاهش کیفیت زندگى اجتماعى فرد مى شود. استفاده از وسایل صوتى و استریو در اتومبیل، استفاده از هدفون براى گوش دادن به موسیقى، ترافیک شهرى، مواد منفجره تفریحى، تیراندازى و... همگى انسان را در معرض صداى غیرمجاز قرار مى دهد. اما رایج ترین مکان مواجهه با صوت غیرمجاز و شایع ترین علت کاهش شنوایى ناشى از صوت، مواجهه با صدا در محیط کار است، به طورى که حدود ۳۰ درصد علل ناشنوایى و کم شنوایى در بزرگسالان مواجهه شغلى با صوت است. بروز این بیمارى در فرد علاوه بر ایجاد ناتوانى، مشمول دریافت غرامت از کارفرما بوده و بار اقتصادى و مالى قابل توجهى به صنایع و کارفرمایان و موسسات بیمه تحمیل مى کند به طورى که در سال ۱۹۹۰ میلادى فقط در سرویس نظامى آمریکا ۲۰۶ میلیون دلار بابت غرامت کرى شغلى به مبتلایان پرداخت شده است و در سال ۱۹۹۹ میلادى در انگلستان، ۳۵ میلیون پوند غرامت کرى شغلى پرداخت شده که ۵ درصد کل مبلغ غرامت بیمارى هاى شغلى بوده است. کاهش شنوایى ناشى از صوت در اثر مواجهه مدام و طولانى با اصوات غیرمجاز و یا مواجهه ناگهانى و یک باره با صداى بسیار بلند (مثل انفجار) رخ مى دهد. این کاهش شنوایى به دلیل آسیب دائمى و غیرقابل بازگشت در سلول هاى مویى و حلزونى گوش داخلى مى گردد و ارتباطى به آسیب پرده صماخ ندارد. با ادامه یافتن مواجهه کاهش شنوایى به سرعت پیشرفت مى کند و در عرض ۱۵-۱۰ سال به حداکثر مى رسد. مواجهه با صداى غیرمجاز در مراحل اولیه علامتى ندارد برخى افراد که در محیط کار با صوت غیرمجاز مواجهه دارند در پایان روز کارى به طور موقت دچار وزوز گوش مى شوند که به تدریج شدید تر و مداوم شده و در کیفیت شنوایى، خواب و تمرکز شخص اختلال ایجاد مى کند. همانطور که گفته شد این افراد در معاینه گوش سالم به نظر مى رسند و آسیب پرده صماخ وجود ندارد و تنها راه تشخیص و شناخت بیمارى براساس سابقه مواجهه با صداى غیرمجاز در تست شنوایى سنجى است. در تست شنوایى سنجى (نوار گوش) این افراد ابتدا گرفتارى در دامنه اصوات پر فرکانس است که خارج از دامنه شنیدارى است و بنابراین در مکالمات روزمره در ابتداى سیر بیمارى مشکل ندارند. با ادامه مواجهه دامنه گرفتارى به سمت فرکانس هاى شنیدارى (کم فرکانس) پیشرفت نموده و فرد در درک صحبت دیگران و برقرارى ارتباط دچار مشکل خواهد شد. از آنجا که این بیمارى بازگشت ناپذیر و غیرقابل درمان است راهکارها مبتنى بر پیشگیرى و تشخیص در مراحل اولیه بیمارى به منظور جلوگیرى از پیشرفت و گسترش آن است. این راهکارها شامل برنامه ها و دستورالعمل هاى مدون جهت انجام اقدامات حفاظتى در برابر صوت غیر مجاز شامل اجتناب از حضور در مکان هاى پر سروصدا یا کاستن از صداى محیط است. اقداماتى که به منظور کاستن صداى محیط انجام مى شود شامل کنترل مهندسى دستگاه ها در محیط هاى پرسروصدا و رفع عیوب مربوط به دستگاه ها و در صورت لزوم و امکان تعویض دستگاه است. در صورتى که انجام اقدامات فوق ممکن نباشد یا قادر به رفع صداى غیرمجاز محیط نباشیم باید گوشى هاى محافظ در اختیار افراد در معرض صوت غیرمجاز قرار داد. این گوشى ها متناسب با شدت و فرکانس صداى محیط کار تجویز مى شود. براى این افراد باید سالانه معاینه شنوایى سنجى انجام شود تا در صورت مشاهده اختلال در تست شنوایى اقدامات مناسب به منظور پیشگیرى از پیشرفت افت شنوایى بر دامنه فرکانس شنیدارى انجام شود. نويسنده: دکتر اکبر ستوده منش
تعداد بازدید: ۹۱۳