چاقی

ارزيابى شيوه هاى مختلف درمان چاقى امروزه به دليل عادات غلط تغذيه اى و گسترش شهرنشينى و... بشر با مشكلات بسيارى دست به گريبان است كه بيمارى هاى تمدن ناميده مى شوند. يكى از آنها چاقى است كه البته داراى علل و عوامل مختلفى بوده، ولى نوعى از آن نيز مربوط به كاهش تحرك افراد و نداشتن برنامه غذايى صحيح است. جمله جالبى وجود دارد كه مى گويد: طول عمر مساوى است با عكس طول كمربند و هر چه كمربند درازتر باشد، عمر كوتاه تر خواهد بود. به هر عنوان و دليل كه شخص به چاقى مبتلا شود بايد تحت درمان هاى ارائه شده از طرف موسسات مختلف تغذيه اى واقع شود كه اين روش ها عبارتند از: ۱- اولين روش برنامه ريزى صحيح براى كاهش وزن است كه شامل رژيم غذايى و ورزش است كه در پايان اين مبحث مفصل درباره آن بحث خواهد شد. ۲- اصلاحات رفتارى كه ۱۰۰ درصد يكى از روش هاى موثر در لاغرى است به عنوان مثال آهسته غذا خوردن و جويدن كامل غذا باعث مى شود كه مقدار كمترى غذا خورده شود. مثلاً افرادى كه عادت به نوك زدن به غذا دارند و يا اينكه تكه تكه غذا مى خورند و يا عادت به خوردن غذا جلوى تلويزيون دارند افزايش وزن و چاقى در آنها عارض مى شود. ۳- روان درمانى:كه اين كار هم به شكل گروهى و هم به شكل شخصى انجام مى پذيرد. در اين روش بايد به بيمار آموزش دهيم كه چگونه خود را با وزن متناسب تصور كند، به او اعتماد به نفس بدهيم تا به كنترل وزن خود بپردازد و با كاهش وزن مناسب (به خصوص در افراد بسيار چاق) احساس رضايت در او ايجاد مى شود. ۴- استفاده از داروها:اين روش شامل استفاده از داروهايى است كه مى توانند منجر به لاغرى فرد شوند. لازم به يادآورى است كلاً داروهاى مورد استفاده براى لاغرى فقط تا زمانى موثرند كه فرد آنها را مصرف كند و چون اين داروها عوارض جانبى دارند نمى توان به مدت طولانى از آنها استفاده كرد، در نتيجه با قطع دارو وزن دوباره افزايش مى يابد. ۵- طب سوزنى:كه از طريق كنترل مركز اشتها عمل كرده و در مورد بيمارانى كه به هيچ وجه اراده و كنترل غذايى ندارند استفاده مى شود. البته به شرطى كه از رژيم هاى مخصوص متخصصين تغذيه استفاده كنند. (نه از رژيم هاى پرپروتئين يا بسيار كم كالرى كه خطرات بى شمارى را به دنبال دارد.) ۶- طب فشارى: شيوه ديگرى از طب سوزنى وجود دارد به نام طب فشارى كه در اين روش از فشار سر انگشتان روى نقاط طب فشارى و نقاط واكنشى در كف دست ها و پاها استفاده مى شود. طب فشارى روش موثر و كاربردى براى درمان در منزل است، اما در اين روش نيز مانند روش هاى ديگر خوددرمانى طبيعى، نكته اى كه در آن حائز اهميت است لزوم يك رژيم غذايى مناسب است. ۷- بستن آرواره: در اين روش با سيم پيچيدن آرواره ها باعث محدود كردن رژيم دريافتى مى شوند. اين روش در افراد بسيار چاق مورد استفاده قرار مى گيرد و بيمار غذا را به شكل مايعات و يا از طريق سرم يا لوله هاى موئين دريافت مى كند. مراقبت هاى دندانى قبل از سيم پيچيدن و همچنين رعايت بهداشت دهان و دندان بعد از سيم پيچيدن ضرورى است. ۸- محدود كردن حجم معده: كه در اين روش با قطع يا برداشتن قسمت اعظمى از معده (كه امروزه از روش منگنه كردن استفاده مى شود) در حالى كه ساير قسمت ها، قابل استفاده است، حجم معده را كم مى كنند. ۹- ليپوساكشن: عبارت است از خارج كردن چربى ها. روش انجام كار به اين ترتيب است كه شكافى به اندازه ۲-۱ سانتيمتر كه از طريق لوله اى كه از بافت چربى به بيرون متصل است ايجاد مى كنند و از اين طريق چربى ها را خارج مى كنند. اين جراحى عمدتاً روشى براى زيبايى است و چون در هر بار جراحى فقط ۵ پوند (۵/۲ - ۲ كيلوگرم) خارج مى شود و بهتر است در مورد خانم هاى جوان كه مقدار كمى چربى موضعى دارند انجام بگيرد، چون قابليت هاى ارتجاعى پوست اين اجازه را مى دهد تا پوست به حالت اوليه برگردد. ۱ درصد احتمال آمبولى وجود دارد. ۱۰- جراحى: روش جراحى براى كاهش وزن توسط پزشكان فقط در مورد افراد بسيار چاق يعنى كسانى كه ۱۰۰ درصد از وزن ايده آل خود بالاتر هستند. آنمى (كم خونى)، كمبود پتاسيم، منيزيم، فولات و ويتامين، در واقع اين راه در شرايط بسيار ويژه توصيه مى شود زيرا ۴-۳ درصد احتمال آمبولى وجود دارد. ۱۱- ماساژ و وسايل ارتعاش دهنده: اين وسايل باعث ايجاد تناسب در ماهيچه ها مى شود و باعث زيبايى اندام و طراوت پوست مى شود، ولى در كاهش وزن تاثير ندارد، اما نقش مختصرى در درمان چاقى موضعى (سلوليت يا چربى هاى منجمد) دارد. ۱۲- سونا: سونا يكى از روش هاى شايع براى كاهش وزن در ايران است. گرماى زياد موجود در سونا باعث افزايش دماى بدن و افزايش تعريق مى شود و در نتيجه در مدتى كه فرد در داخل سونا قرار دارد، مقدار زيادى آب از طريق تعريق از دست مى دهد. بنابراين وزن زيادى را در اين مدت از دست مى دهد كه اين كاهش وزن مربوط به چربى بدن نيست، بلكه اين كاهش وزن به شكل كاذب است و بعد از مدتى كوتاه با نوشيدن آب وزن به حالت اول برمى گردد. ۱۳- شكم بندهاى لاغرى و پوشش پلاستيكى: اين روش هم با افزايش حرارت به صورت موضعى باعث افزايش تعريق شده، بنابراين آب بين سلولى و آب چربى شكم و اطراف آن از دست مى رود. اما چربى شكم دست نخورده سر جاى خودش باقى مى ماند و اين هم پس از نوشيدن آب به حالت اوليه برمى گردد. ۱۴- تشك هاى برقى (ترمودرمى): اين روش هم درست مثل دو روش قبل به شكل كاذب باعث از دست رفتن آب بدن مى شود، نه چربى. ۱۵- دستگاه الكتريكى (فاراديك) و يا كمربندهاى ماهواره اى اين روش جديدتر از انواع ديگر است. اين دستگاه داراى پدهايى مانند دستگاه نوار قلب (تست ورزش) است كه به نقاطى از بدن وصل مى شود و عضلات آن ناحيه را وادار به انقباض و فعاليت مى كند (به اين انقباض غيرفعال مى گويند كه در مقابل انقباض فعال وجود دارد) فرد بااراده خود عضله را منقبض و آن را وادار به فعاليت مى كند. از اين روش كسانى استفاده مى كنند كه تنبل هستند و حوصله فعاليت و تحرك ندارند و يا افرادى كه تحرك فيزيكى آنها توسط پزشك منع گرديده است. اين روش هم راه درمان مناسبى براى كاهش وزن نخواهد بود زيرا لازمه تاثيرگذارى آن استفاده دائمى است كه خسته كننده بوده و عملاً امكان پذير نيست و ثانياً پرهزينه است. ۱۶- ماساژ (ويبراتور يا جى فايو): در اين روش از طريق دست يا تسمه هاى لرزاننده، منطقه مورد نظر بدن را ماساژ مى دهند. اين روش در رنج سلوليت ها مى تواند موثر باشد، اما در كاهش وزن و از بين بردن چربى نمى تواند تاثيرگذار باشد. اين روش به دليل حركت دادن مايعات بدن به ديگر نقاط بدن باعث كاهش سايز مى شود كه كاذب و موقتى است. ۱۷- آب درمانى: آب درمانى هم يكى از روش هاى قديمى است. در اين روش بيمار فقط از آب و مايعات استفاده مى كند، در اين روش نيز به دليل محروميت بيمار براى مدتى از غذا، بعد از پايان دوره به علت اين محروميت شديد غذايى اولاً مبتلا به اختلالات گوارش مى شود و ثانياً حس خوردن غذا، شديداً در او بالا مى رود و به وزن اول برمى گردد. استفاده از اين شيوه، فقط براى مدت كوتاهى مى تواند براى بيمار قابل تحمل باشد. ۱۸- كاهش وزن از طريق انواع محلول هاى لاغرى، ژل، كرم، صابون و... اين شيوه هم تنها منجر به تعريق در مناطقى از بدن شده و در عمل تغييرى در مقدار چربى موجود در بدن افراد چاق انجام نمى دهد و بعد از مدت كوتاهى به حالت اوليه برمى گردد. ۱۹- ورزش:ورزش يكى از روش هاى بسيار مناسب براى برخوردارى از جسم سالم و وزن ايده آل است. كاهش وزن فقط از طريق ورزش و بدون رژيم غذايى مناسب دشوار است، اما همراهى اين روش و رژيم غذايى روش بسيار مناسبى براى كاهش وزن مطلوب را به دست مى دهد. استفاده از روش هاى اصولى در دراز و نشست و يا تو نگه داشتن عضلات شكم به ميزان ده دقيقه در هر روز (نيازى به تناوب وجود ندارد) مى تواند بسيار در كوچك كردن شكم موثر باشد. همچنين پياده روى حداقل ۳ بار در هفته و هر بار حداقل ۳۰ دقيقه بسيار سودمند است. اين مقاله تنها روش اول و آخر (۱ و ۱۹) كاهش وزن را يعنى رژيم غذايى و ورزش را پيشنهاد مى كند. در واقع به دليل افزايش روزافزون چاقى، روش هاى مختلفى براى آن ارائه مى شود كه در بالا نيز به آنها اشاره شد، كه بيشتر آنها غيرعلمى و غيرمجاز هستند و توسط افراد فاقد صلاحيت و با تبليغات وسيع و گول زننده اعمال مى شود. اضطراب و تمايل افراد چاق براى كاهش وزن از يك طرف و عدم آگاهى از ضررهاى اين روش ها از سوى ديگر باعث مى شود افراد جذب اين تبليغات سوء گردند. البته هر كدام از اعمال يا دستگاه هاى ذكر شده، ممكن است در شاخه هاى ديگر از نظر پزشكى و ورزش، فيزيوتراپى و يا ناراحتى هاى جسمى ديگر مورد استفاده قرار گيرند ولى استفاده از آنها جهت كاهش وزن اگر توسط پزشك متخصص و معتبر تجويز شود با رعايت وضعيت خاص بيمار تجويز شده و نبايد اين را در رابطه با هرگونه چاقى بسط داد. صدف كوه كن كارشناس تغذيه و رژيم درمانى منبع : www.sharghnewspaper.com
تعداد بازدید: ۴۶۱۶