درمان سرطان حنجره

سرطان حنجره بیماری نادری نیست، هر ساله حدود ۲۰۰ هزار مرگ در جهان به علت سرطان حنجره گزارش می شود ولی نسبت به سایر انواع سرطان برای عامه مردم کمتر شناخته شده است. حتی برای کسانی که از این بیماری نجات پیدا می کنند، تاثیرات آن روی صدا ، بلع و تنفس میتواند شدید و دائمی باشد. با این وجود این بیماری با تغییر در سبک زندگی قابل پیشگیری است.

عوامل خطر ساز برای سرطان حنجره

عوامل متعددی در ایجاد سرطان حنجره دخالت می کند ولی بیش از ۹۰% موارد سرطان های سر و گردن بعد از تماس با مواد سرطان زای شناخته شده رخ می دهند. اصلی ترین عامل در بین این فاکتور ها تنباکو ( سیگار ) است. بیش از ۹۰% موارد سرطان حنجره از نوع سرطان سلول سنگفرشی ( SCC) است و بیش از ۹۵% مبتلایان به این نوع سرطان سیگاری هستند. سیگار کشیدن با ایجاد تغییر در ژن ها ، اختلال در پاکسازی عوامل سرطان زا از دستگاه تنفسی و ضعیف کردن سیستم ایمنی بدن موجب سرطان می شود.
بسته به میزان سیگار کشیدن ، احتمال سرطان حنجره در افراد سیگاری بین ۵ تا ۳۵ برابر افراد غیر سیگاری است. به نظر میرسد مدت زمان سیگار کشیدن در ایجاد سرطان حنجره مهمتر از میزان سیگار کشیدن است.
عامل خطر زای مهم دیگر در ایجاد سرطان حنجره ، مشروبات الکلی است. مهمترین اثر الکل تشدید اثرات سیگار است به این معنی که کسانی که سیگار می کشند و همزمان الکل استفاده می کنند شانس بسیار بیشتری برای ابتلا به سرطان حنجره دارند.
سایر عوامل خطرزا برای سرطان حنجره عبارتند از تماس با بعضی از ویروس ها مانند ویروس پاپیلوم انسانی (HPV)، تماس با مواد سمی هنگام کار و احتمالا رفلاکس ( برگشت ) اسید معده. ویتامین آ و بتا کاروتن احتمالا در برابر سرطان حنجره نقش محافظتی دارند.

علائم و نشانه های سرطان حنجره

علائم و نشانه های سرطان حنجره عبارتند از گرفتگی صدا ی پیشرونده یا دایمی، اشکال در بلع، گلو درد دائمی، درد هنگام بلعیدن غذا، تنگی نفس، گوش درد و وجود توده در گردن. هر فردی که این علائم و نشانه ها را داشته باشد حتما بایستی توسط متخصص گوش گلو بینی معاینه شود. بیماران سیگاری و الکلی با توجه به خطر ابتلا بیشتر به سرطان بایستی به این علائم بیشتر دقت کنند. با توجه به اینکه در حال حاضر روش های درمانی مختلفی برای سرطان حنجره وجود دارد، تشخیص زود هنگام سرطان امکان حفظ حنجره و عملکرد آن را فراهم می کند.

تاثیر سرطان حنجره بر عملکرد آن

با بزرگ شدن تومور روی راه هوایی و عضلات حنجره تاثیر می گذرد. این عضلات برای محافظت از نای و ریه هنگام بلع غذا، مایعات و بزاق اهمیت دارد. هنگامی که عملکرد این عضلات مختل شود، هنگام بلع بسته شدن حنجره کامل نیست که موجب سرفه و احساس خفگی هنگام غذا خوردن و حتی عفونت ریه می شود. ساختمان حنجره به گونه ای است که راه هوایی را برای تنفس باز نگه می دارد. تنگ شدن حنجره به دلیل تومور یا فلج شدن آن موجب کوتاهی نفس، تنگی نفس، تنفس صدا دار و یا زجر تنفسی می شود. حنجره وسیله تولید صدا است.، درگیری تار های صوتی با تومور گرفتگی صدا به وجود می آورد که شایع ترین علامت تومور حنجره است. در مجموع درگیری قسمت های بالایی حنجره ( یا سوپراگلوت) بیشتر اشکال بلع، گوش درد و تنگی نفس ایجاد می کند، در این بیماران گرفتگی صدا کمتر است و دیر تر اتفاق می افتد.درگیری قسمت های پائینی حنجره ( گلوت) که تارهای صوتی در آن قرار دارد، ابتدا گرفتگی صدا ایجاد می کند و مشکل تنفسی یا اشکال بلع زمانی به وجود می اید که تومور بزرگ شود.

تشخیص سرطان حنجره

شک به وجود ضایعات بدخیم در حنجره بر اساس علائم است؛ گرفتگی صدای پیشرونده، تنگی نفس و دشواری تنفس و  اشکال در بلع غذا از علائم شایع هستند. اگر بیمار با مواد سرطان زا تماس دارد ( مصرف سیگار ، دخانیات، الکل و مواد مخدر) احتمال وجود بدخیمی بیشتر می شود. در این موارد حنجره بایستی توسط متخصص معاینه شود.  امروزه برای معاینه حنجره از تلسکوپ یا دستگاه فیبروپتیک استفاده می شود ( ویدئواندوسکوپی یا استروبوسکوپی) که با دقت بالایی معاینه حنجره را امکان پذیر می کند. با این روش وجود توده در حنجره مشخص می شود و علاوه بر آن میتوان وسعت آن و نواحی درگیر را هم تشخیص داد.فراموش نکنید که تشخیص قطعی سرطان با نمونه برداری و آزمایش بافتی است که معمولا در اتاق عمل و زیر بیهوشی انجام می شود. بسیاری از ضایعات حنجره ممکن است از نظر شکل شبیه سرطان باشند و بدون آزمایش بافت نمیتوان تشخیص داد  بنابرین انجام نمونه برداری برای تشخیص قطعی ضروری است. بر خلاف عقیده رایج انجام نمونه برداری تاثیری روی پیشرفت سرطان، بد تر شدن آن یا گسترش بیماری ندارد و انجم هر روش درمانی ( جراحی، پرتو درمانی یا شیمی درمانی ) بدون نمونه بافتی امکان پذیر نیست.

روش های تصویر برداری مانند سی تی اسکن یا ام آر ای قبل از درمان برای تشخیص گسترش بیماری مورد استفاده قرار  می گیرند ولی به تنهایی تشخیص سرطان را قطعی نمی کنند

درمان سرطان حنجره

روش های درمانی برای سرطان حنجره عبارتند از جراحی، پرتو درمانی ، شیمی درمانی و یا ترکیبی از این درمان ها. انتخاب روش بستگی به پیشرفت بیماری دارد، هر چه بیماری در مراحل زودتر تشخیص داده شود معمولا روش درمانی ساده تر ، عارضه های ناشی از درمان کمتر و نتیجه بهتر خواهد بود.
در مراحل ابتدائی سرطان حنجره معمولا از روش جراحی آندوسکوپیک با کمک لیزر یا پرتودرمانی استفاده می شود. در این موارد احتمال کنترل بیماری بالا است، عملکرد حنجره معمولا حفظ می شود و طول عمر بیماران چندان تحت تاثیر قرار نمیگیرد، هر چند با توجه به احتمال عود بیماران نیاز به پیگیری طولانی مدت دارند و بایستی از عوامل خطر ساز ( مانند سیگار، الکل و مواد مخدر) اجتناب کنند.
در موارد پیشرفته سرطان حنجره، جراحی به روش باز ( برداشتن قسمتی از حنجره یا تمام آن) به همراه پرتو درمانی و گاهی شیمی درمانی انجام می شود. هر چه بیماری پیشرفته تر باشد، امکان نگه داشتن حنجره کمتر است، احتمال عود بیشتر میشود و طول عمر بیماران را به شدت کم می کند. بنابراین تشخیص زود هنگام سرطان حنجره و درمان مناسب و به موقع اهمیت زیادی دارد.
افرادی که دچار گرفتگی صدا می شوند، گرفتگی صدا بیشتر از ۲ هفته طول می کشد به خصوص اگر با عوامل خطر ساز سرطان حنجره (سیگار، الکل، مواد سمی صنعتی ) تماس داشته اند حتما بایستی توسط متخصص حنجره معاینه شوند.

پیش آگهی سرطان حنجره

بقای بیماران مبتلا به سرطان حنجره به عوامل متعددی بستگی دارد مانند نوع بدخیمی، میزان گسترش آن در حنجره و بدن، شرایط سلامت عمومی بیمار و نوع درمانی که انتخاب می شود. بنابرین هیچ کس نمی تواند با اطمینان به بیمار مبتلا به سرطان بگوید چه مدت زنده خواهد بود. اطلاعاتی که در اینجا ارائه می شود بر اساس مطالعات انجام شده است ولی شرایط بیماران با هم متفاوت است بنابرین اطلاعات دقیقتر در مورد بیماری خودتان یا بیمارتان را پزشک معالج بپرسید.

مرحله ۱ – در این مرحله تنها بخشی از تار های صوتی یا حنجره درگیر هستند، تار های صوتی به خوبی حرکت می کنند ، تومور به خارج از بافت حنجره گسترش پیدا نکرده است و غده های لنفاوی گردن در گیر نیست. ۸۰ تا ۹۰ درصد این بیماران ۵ سال یا بیشتر بعد از درمان زنده می مانند.

مرحله ۲- در این مرحله به جز بخشی که سرطان از آن شروع شده قسمت های دیگر هم درگیر است و حرکت تار های صوتی محدود می شود ولی غده های لنفاوی گردن درگیر نیست و سرطان بقیه قسمت های بدن را درگیر نکرده است. ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران در این مرحله ۵ سال یا بیشتر بعد از درمان زنده می مانند.

مرحله ۳ – در اینجا تومور داخل حنجره گسترش یافته ولی از حنجره خارج نشده و بقیه قسمت های بدن درگیر نیست. یکی از تار های صوتی حرکت نمی کند و یا غده های لنفاوی گردن درگیر هستند. ۶۰ درصد این بیماران ۵ سال یا بیشتر بعد از درمان زنده خواهند بود.

مرحله ۴ – در این مرحله تومور از حنجره خارج شده، بافت نرم گردن درگیر است یا درگیری وسیع غده های لنفاوی گردن وجود دارد و یا سرطان بقیه قسمت های بدن را هم درگیر کرده است. ۴۰ درصد این بیماران ۵ سال یا بیشتر بعد از تشخیص بیماری زنده خواهند بود.

با توجه به موارد فوق، هر چه تشخیص سرطان حنجره زود تر انجام شود پیش آگهی بهتر  و بقای بیمار بیشتر خواهد بود، امکان حفظ حنجره و عملکرد آن بیشتر است و کیفیت زندگی بیماران بهتر خواهد بود. فراموش نکنید که سرطان حنجره در صورت عدم تشخیص به موقع و درمان صحیح میتواند کشنده باشد.

از بخش سوالات متداول اگر پاسخ خود نیافتید سوال خود را مطرح کنید