کهیر (Urticaria) ضایعات ، قرمز ، برجسته و خارش دار روی پوست است که به دلیل آزاد شدن «هیستامین» و نشت مایعات از مویرگ ها در اثر واکنش سیستم ایمنی بدن به محرک های مختلف (مانند آلرژی به غذا ، دارو ، نیش حشرات ، عفونت ، استرس ، تغییرات دما و فشار) ایجاد می شود و می تواند حاد یا مزمن باشد. حدود 20 درصد از مردم در طول زندگی خود به آن دچار می شوند و مسری نیست. در ادامه مقاله ، به توضیحات مفصلی در این زمینه ارائه شده است.
کهیر چیست ؟
کهیر به صورت دانه های قرمز یا سفید برجسته ، که اندازه اش از چند میلی متر تا بزرگ متغیر است ، ظاهر می شود که به شدت خارش دار و گاهی همراه با سوزش است و ممکن است در هر نقطه از بدن ایجاد شود.
علت ایجاد کهیر چیست ؟
طبق گفته جراح و متخصص گوش و حلق و بینی تهران ، علت اصلی آزاد شدن هیستامین و سایر مواد شیمیایی نشان دادن واکنش به محرک های زیر است :
- آلرژی ها : غذا (مثل صدف ، آجیل ، تخم مرغ) ، داروها (آنتی بیوتیک ها ، ایبوپروفن) ، نیش حشرات یا تماس با مواد حساسیت زا (مثل پشم حیوانات).
- عفونت ها : به خصوص عفونت های ویروسی که عامل اصلی کهیر حاد در کودکان هستند.
- عوامل فیزیکی : فشار روی پوست ، ورزش ، تغییر دما ، گرما ، سرما و نور خورشید (کهیر گرمایی یا کولینرژیک ، کهیر سرمایی).
- استرس و اضطراب : کهیر عصبی یا استرسی در پاسخ به استرس شدید ایجاد می شود.
- بیماری های زمینه ای : گاهی کهیر مزمن (بیش از 6 هفته) می تواند نشانه ای از اختلالات تیروئید یا سایر مشکلات سیستم ایمنی باشد.
کهیر یک واکنش موقتی است اما در موارد مزمن ممکن است طولانی شود و نیاز به بررسی دقیق توسط متخصص پوست و آلرژی دارد.
علائم اصلی کهیر
اصلی ترین علائم این عارضه شامل برجستگی های صورتی یا قرمز ، خارش شدید ، سوزش و تورم روی پوست است که می توانند در هر نقطه ای از بدن ظاهر شده و در عرض 24 ساعت ناپدید شوند و یا در نقاط دیگر دوباره بروز کنند. با این حال ، تورم صورت ، لب ها ، گلو و تنگی نفس نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.
علائم رایج کهیر
- برجستگی های پوستی (wheals) : نواحی متورم ، صورتی یا قرمز با لبه های مشخص که اندازه آن ها از چند میلی متر تا چند اینچ متغیر است.
- خارش شدید : اغلب هم ترین و آزاردهنده ترین علامت کهیر است.
- قرمزی و التهاب : پوست در نواحی درگیر قرمز و ملتهب می شود.
- سوزش یا درد : احساس سوزش یا گرما در محل کهیر.
- تغییر مکان : کهیرها ممکن ایت در یک ناحیه فروکش کرده و در ناحیه دیگری ظاهر شوند.
علائم همراه و جدی تر (نیاز به اورژانس)
- نژیوادم : تورم عمیق تر پوست ، به خصوص در صورت ، لب ها ، پلک ها یا گلو که می تواند خطرناک باشد.
- مشکلات تنفسی : تنگی نفس ، خس خس سینه
- علائم شکمی : تهوع ، استفراغ ، درد کرامپی شکم.
- سرگیجه یا از حال رفتن : علائم شوک آنافیلاکسی
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم ؟
اگر کهیر همراه با تنگی نفس ، تورم صورت و گلو یا علائم شدید آلرژیک باشد ، باید فورا به اورژانس مراجعه کنید. زیرا ممکن است نشانه یک واکنش آلرژیک جدی (شوک آنافیلاکتیک) باشد.
درمان و بهبود کهیر
برای بهبود کهیر معمولا توصیه می شود از آنتی هیستامین ها (مانند سیتریزین ، لوراتادین) استفاده و از خاراندن پوست پرهیز کنید. همچنین ، بهتر است کمپرس سرد را روی نواحی ملتهب بگذارید ، دوش آب سد با صابون ملایم بگیرید و لباس های نخی گشاد بپوشید. در حالی که در موارد شدید یا همراه با تورم صورت و مشکلات تنفسی ، باید فورا به پزشک مراجعه کنید.
درمان های خانگی شامل آلوئه ورا ، جو دوسر در حمام و کنترل استرس است و باید از محرک های شناخته شده ، مانند برخی غذاها (گوجه ، اسفناج) ، دوری کنید.
درمان های دارویی (با مشورت پزشک)
- آنتی هیستامین ها : سیتریزین ، لوراتادین ، فکسوفنادین (نسل جدیدتر برای کاهش خواب آلودگی).
- کورتیکواستروئیدها : در موارد شدید ، توسط پزشک تجویز می شود.
- داروهای ضد التهاب : گاهی پزشک داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) تجویز می کند.
مراقبت های خانگی و سبک زندگی برای درمان و بهبود کهیر
- کمپرس سرد : پارچه خیس در آب سرد را 15 دقیقه روی کهیر بگذارید (از یخ مستقیم اجتناب کنید).
- حمام : آب خنک یا ولرم با افزودن جو دوسر یا جوش شیرین.
- پوشاک : لباس های نخی ، آزاد و سبک بپوشید.
- پرهیز از محرک ها : از خاراندن ، آب داغ ، الکل و غذاهای حاوی هیستامین (گوجه فرنگی ، اسفناج ، اسفناج ، توت فرنگی ، غذاهای کنسروی) دوری کنید.
- آلوئه ورا : ژل آن را روی پوست بمالید.
- مدیریت استرس : آرامش و خواب کافی به بهبود سیستم ایمنی کمک می کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم ؟
در صورت بروز علائم شدید ، یعنی زمانی که کهیر با تورم صورت ، لب ها ، زبان ، تنگی نفس یا خس خس سینه باشد (علائم آنژیوادم) باید به پزشک مراجعه کرد. همچنین ، در صورتی که آنتی هیستامین ها اثر نکند یا کهیر مزمن باشد نیز باید به پزشک مراجعه شود.
